Op woensdagen in juli verandert de binnenstad van Zwolle in een van de grootste straatmarkten van Nederland. Honderden kramen staan dan door de hele kern, van de Grote Markt tot in de zijstraten, en er komen tienduizenden bezoekers op af. De Blauwvingerdagen zijn sinds de jaren zeventig een vast onderdeel van de Zwolse zomer.
Waar de naam vandaan komt
Zwollenaren worden Blauwvingers genoemd, en daar hoort een verhaal bij dat iedereen in de stad kent. In de middeleeuwen bestond er een stevige rivaliteit tussen de Hanzesteden Zwolle en Kampen. Volgens de overlevering verkocht Zwolle zijn klokken aan Kampen voor een prijs die de Kampenaren veel te hoog vonden. Uit wrok betaalden zij het hele bedrag in koperen munten en eisten dat het ter plekke werd geteld. Dat tellen duurde dagen, en van al dat koper kregen de Zwollenaren blauwe vingers.
Verhaal of waarheid
Historisch klopt er weinig van, en dat weet men in Zwolle heel goed. Het is folklore, geen geschiedschrijving. Maar het verhaal is zo hardnekkig en zo bruikbaar dat het is uitgegroeid tot de bijnaam van de inwoners, tot de naam van de zomermarkt en tot de bijnaam van de voetbalclub. Weinig steden hebben een spotnaam zo grondig tot eigen merk gemaakt.
Wat je op de markt vindt
- Kleding, stoffen, schoenen en textiel in grote hoeveelheden.
- Huishoudelijke waren, gereedschap en van alles waarvan je niet wist dat je het nodig had.
- Streekproducten, kaas, noten, vis en zoetigheid.
- Antiek, curiosa en tweedehands spullen.
- Kramen van Zwolse ondernemers die hun winkel op straat zetten.
De reguliere winkels zijn open, dus de markt en het winkelaanbod versterken elkaar. Dat is precies waarom deze dagen zo druk zijn.
Hoe je de drukte voorblijft
Kom vroeg. In de eerste uren loop je nog gewoon door de Diezerstraat en kun je bij een kraam blijven staan zonder dat er vier mensen tegen je aanduwen. Vanaf het midden van de ochtend zit het vol, en tegen de middag is doorstroming het enige wat er nog gebeurt. Wie met kinderen komt, doet er goed aan om vroeg te beginnen en rond de lunch te vertrekken.
Er komen
Laat de auto staan als het kan. De binnenstad is op deze dagen deels afgesloten en de garages rond de gracht lopen snel vol. Met de trein sta je in tien minuten lopen midden op de markt, en met de fiets kom je het dichtst bij, mits je hem in een stalling zet en niet tegen een gevel. Er wordt op fietsen in het kernwinkelgebied gehandhaafd.
Ondertussen in de stad
De horeca op de Grote Markt en rond het Grote Kerkplein draait op deze dagen op volle toeren, en de terrassen zitten van ’s ochtends tot ’s avonds vol. Wil je rustig eten, wijk dan uit naar de Thorbeckegracht of naar een adres net buiten de kern. En loop in de middag een keer de gracht rond, want twee straten van de drukte af is het volkomen stil.
Het zoete eind
Bij een dag Blauwvingerdagen hoort een blik Zwolse balletjes, en de winkel waar ze nog in de kelder worden gemaakt zit aan het Grote Kerkplein, midden in het marktgebied. Voor wie iets uit Zwolle mee naar huis wil nemen, is dat het meest voor de hand liggende souvenir dat er is.
Waarom het blijft werken
Een straatmarkt van deze omvang is in Nederland zeldzaam geworden. Dat de Blauwvingerdagen het al decennia volhouden, komt doordat het geen evenement is dat op de stad is geplakt, maar iets dat uit de stad zelf komt en dat aan een verhaal hangt dat elke Zwollenaar kan navertellen. Dat is niet te kopiëren.
Voor ondernemers
Een plek op de markt regel je via de organisatie, en dat gaat met een aanvraag en een indeling die ruim van tevoren wordt gemaakt. Voor Zwolse winkeliers is het een van de weinige dagen waarop je je winkel letterlijk op straat kunt zetten, en dat levert klanten op die anders langs je gevel zouden lopen. De opbouw begint vroeg in de ochtend en de afbouw duurt tot in de avond.
