Zwolle heeft een museum dat je herkent voordat je weet wat erin zit. Op het dak van een streng klassiek gebouw aan het Blijmarkt ligt een enorme ovale vorm, bekleed met glanzende tegels in blauw en wit. In de stad heet dat ding gewoon de wolk, en het is inmiddels net zo goed een beeldmerk van Zwolle als de Peperbus.
Het gebouw eronder
De basis is het voormalige Paleis van Justitie, gebouwd tussen 1838 en 1841 in neoclassicistische stijl. Symmetrische gevels, een driehoekig fronton en zes zuilen, precies zoals een rechtsgebouw uit die tijd hoorde te ogen. Dat het nu een museum is, zie je aan de binnenkant nauwelijks terug, want de zalen zijn hoog en helder en lenen zich goed voor kunst.
De wolk
De ovale uitbouw kwam er in de jaren daarna en werd in 2013 opgeleverd. Hij is bekleed met vijfenvijftigduizend driedimensionale geglazuurde tegels in blauw en wit, gemaakt door een Nederlandse keramiekfabrikant. Van dichtbij zie je hoe elke tegel het licht anders vangt, waardoor de vorm bij elk weertype van kleur verandert. Van binnenuit levert het een zaal op waarin het daglicht van boven komt, wat voor tentoonstellingen ongewoon prettig werkt.
De collectie
De collectie loopt van de late middeleeuwen tot vandaag en is opgebouwd rond de nalatenschap van een verzamelaar die duizenden werken bijeenbracht. Daar zijn in de loop van de jaren belangrijke aankopen bij gekomen, waaronder werk van internationale namen. Het museum programmeert daarnaast wisselende tentoonstellingen, en dat is de reden dat Zwollenaren er meerdere keren per jaar terugkomen.
Waarom het museum bijzonder is voor een stad van deze omvang
Een museum met deze uitstraling en dit programma verwacht je eerder in een grote stad. Voor Zwolle betekent het dat er structureel publiek van buiten naar het centrum komt, en dat de stad meedoet in gesprekken over kunst waar ze anders buiten zou vallen. In het straatbeeld zie je dat terug aan de bezoekers die vanaf het station richting het Blijmarkt lopen.
Het tweede adres
Het museum heeft een tweede locatie buiten de stad, in Kasteel het Nijenhuis bij Heino. Daar staat een havezate met een beeldentuin van enkele hectaren met meer dan honderd beelden, van laat achttiende-eeuws tot modern. Voor een dag waarin je kunst en buiten zijn wilt combineren is dat een uitstapje van een halfuur rijden vanaf Zwolle.
Praktisch
- Het museum staat aan het Blijmarkt, midden in de binnenstad.
- Vanaf station Zwolle is het ongeveer tien minuten lopen.
- Met de auto parkeer je in een garage rond de gracht.
- De wisselende tentoonstellingen bepalen hoe druk het is, dus kijk vooraf.
Met kinderen
De schaal van het gebouw werkt goed voor kinderen, want de wolk is een ruimte waar je niet omheen kunt en die vragen oproept. Er is doorgaans aanbod voor gezinnen en er zijn periodes waarin er speciaal voor kinderen wordt geprogrammeerd. Combineer het bezoek met een rondje langs de gracht, dan hebben ze buiten ook iets gedaan.
De beste tijd om te gaan
Doordeweeks in de ochtend is het rustig en heb je de zalen bijna voor jezelf. In het weekend en tijdens de laatste weken van een populaire tentoonstelling loopt het vol. En kijk als je buiten staat een keer omhoog bij laag zonlicht, want dan zie je pas goed hoe die tegels werken. Dat is het gratis deel van het bezoek en het is niet het minste.
Wat de wolk met het gebouw doet
Een moderne uitbouw op een negentiende-eeuws pand is in Nederland zelden onomstreden, en dat was hier niet anders. Inmiddels is de vorm zo verweven met het beeld van Zwolle dat mensen zich het gebouw zonder nauwelijks meer kunnen voorstellen. Wat de ingreep bijzonder maakt, is dat het klassieke pand er onaangetast onder ligt. De uitbouw raakt het gebouw zo min mogelijk en is als een aparte laag toegevoegd.
Een bezoek plannen
Reken op anderhalf tot twee uur voor de vaste opstelling plus een tentoonstelling. In de laatste weken van een goed bezochte tentoonstelling is het druk, en dan is doordeweeks in de ochtend het rustigst. Er zijn periodes met rondleidingen en lezingen, en die geven aan een bezoek een laag die je zelf niet zou vinden. Combineer het met een rondje door de Sassenstraat, want dat ligt op vijf minuten lopen.
